
یادداشت
تعداد بازدید : 21
گردشگری پایدار در گرو تبلیغات مناسب و مدیریت منسجم
نویسنده : جبار کوچک نژاد رئیس فراکسیون میراث فرهنگی و گردشگری مجلس شورای اسلامی
امروزه صنعت گردشگری به اندازه ای در توسعه اقتصادی - اجتماعی کشورها اهمیت دارد که اقتصاد دانان آن را «صادرات نامرئی» می نامند. صنعت گردشگری در زمره صنایعی است که در سال های اخیر به سرعت گسترش یافته و در ردیف یکی از بزرگترین منابع درآمد جهان ذکر میشود. اما این صنعت زمانی میتواند بسترهای اقتصاد را دچار تحول کند که دارای زیرساختهای موثری باشد که پایداری آن را رقم بزند.
به اذعان صاحب نظران امر، گردشگری پایدار نشات گرفته از توسعه پایدار است، توسعه پایدار نیز از اصول و مبانی پیشرفت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی در جهان محسوب می شود و به دلیل نقشی که گردشگری می تواند در این زمینه به ویژه در کشورهایی مانند ایران ایفا کند، لزوم و ضرورت توجه به گردشگری پایدار حائز اهمیت فراوان است. موفقیت و رشد پایدار گردشگری در گرو عملکرد مناسب و هماهنگ عناصر و عوامل متعددی است که باهم ارتباط تنگاتنگی دارند. یکی از مهم ترین عوامل، «امنیت گردشگران و مقصدهای گردشگری» است.
امروزه امنیت یکی از مهم ترین و زیربنایی ترین اصول در تدوین راهبرد توسعه گردشگری در جهان به شمار می آید.
کشوری نظیر ایران، با آن که در زمره کشورهای برتر جهان از نظر وجود اماکن تاریخی، باستانی و گردشگری است و امنیت بسیار مطلوبی در مقایسه با سایر کشورهای منطقه دارد اما از نظر درآمد ارزی حاصل از بخش گردشگری در جایگاه مناسبی قرار ندارد و این نشان دهنده ضعف سیستم های مرتبط با صنعت گردشگری است.
از مهم ترین عوامل موثر در صنعت گردشگری در هر کشوری، میزان امنیت یا سطح احساس امنیت گردشگران در آن کشور است. ایران ظرفیت امنیتی بالایی دارد اما در حوزه تبلیغات نتوانسته بر سوءتصویری که برای کشورمان در رسانهها ایجاد شده، فائق آید. این مقوله بیش از همه متوجه حوزه ارتباطات و تبلیغات است. بخشی که در آن به صورت جدی دچار مشکل هستیم.
در این حوزه قطعا اقدامات فرهنگی گرهگشا خواهد بود. فضای مجازی بستری فراهم کرده که به خوبی میتوان از مسیر آن، پیامهای شفاف و آگاهی بخشی را به جهان مخابره کرد اما حتی از این بستر هم استفاده محدودی شده است.
از سویی، ایرانیان در عرصه ها و بازارهای متعددی حضور دارند که هر کدام آنها میتواند بستری برای تبلیغ جاذبههای گردشگری کشورمان باشد.
صنعت گردشگری هم به مثابه هر کسب و کار دیگری نیازمند بازاریابی صحیح است. تورهای گردشگری توانمند و برندسازی در این حوزه نیز دیگر رویکردهایی هستند که میتوانند ایران و جاذبههای آن را بیش از گذشته به جهان معرفی کنند.
اما یک دغدغه جدی در حوزه گردشگری متوجه بحث مدیریت کلان آن است. نگاهی که میتواند تمامی عرصهها را متاثر از خویش سازد. اگر آن نگاه کلان، بر اصلاح شرایط و استفاده از این ظرفیت تاکید داشته باشد، قطعا نتایج خوبی حاصل میشود.
در حقیقت یکی از نکات مهمی که باید در گردشگری کشور به آن به صورت ویژه توجه شود پرداختن به اصل موضوع گردشگری توسط مسئولان مرتبط با این بخش است. اکنون که گردشگری در فهرست اولویتها قرار گرفته است، افراد به دور از منافع سیاسی باید در این بخش فعالیت کنند و برنامه های گردشگری کشور نباید هر روز دستخوش تغییر مدیران و نگاه های سیاسی آن ها شود.
علاوه بر این ، توسعه زیرساخت های جهانگردی تا حدود زیادی به سایر فعالیت های جاری و عمرانی یک منطقه، عوامل حمایت کننده (قوانین و مقررات)، اطلاع رسانی، هماهنگی سازمان های مرتبط و گسترش حمل و نقل در حوزه جهانگردی وابسته است. به طور مثال کمبود هتل های پنج ستاره در استان های گردشگرپذیر همچون اصفهان، شیراز، گیلان و ... به عنوان پاشنه آشیل صنعت گردشگری در کشور مطرح است؛ البته مشکلات زیرساختی همچون نامناسب و شلوغ بودن جاده ها و مشکلات مربوط به بخش هوایی نیز مزید بر علت شده است.
حال پیشنهاد می شود با انجام تبلیغات منسجمتر و گستردهتر ظرفیتهای واقعی کشورمان و امنیت حاکم بر آن به نمایش گذاشته شود. وزارت امور خارجه و سفیران آن نیز می توانند در این مسیر بسیار نقش آفرین باشند. استفاده از تجربیات دیگر کشورها به ویژه آنهایی که در حوزه گردشگری موفق عمل کردهاند، از دیگر اقداماتی است که باید در دستور کار قرار گیرد. از دولت و به تبع آن سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور انتظار می رود برای تحقق سیاستهای اقتصاد مقاومتی و دستیابی به توسعه پایدار، فضا و امکانات زیرساختی مناسبی را در بخش گردشگری کشورمان فراهم سازند و بیش از گذشته به این حوزه توجه کنند، چرا که هر گردشگری، خود سفیری است که تجربیاتش را از حضور در ایران با جامعه پیرامونش به اشتراک می گذارد.
امیدواریم روزی را شاهد باشیم که صنعت گردشگری کشورمان در زمره یکی از ظرفیتها و منابع اصلی اقتصادی ایران قرار گیرد.