اگرچه طی چهار دهه گذشته بسیاری ازروستاها از  راه روستایی ،آب آشامیدنی ،برق وگاز برخوردار شده اند وتوجه خوبی به توسعه زیرساخت ها درروستاها شده است اما به دلایل متعدد،تعداد قابل توجهی ازروستاها طی چهار دهه گذشته دراستان خالی ازسکنه شده است.درهمین زمینه به مناسبت روز روستا به برخی ازچالش های روستاییان و مشکلات پیش روی توسعه روستاها می پردازیم.طبق آمار موجود خراسان رضوی بیشترین جمعیت روستایی کشور را دارد. به گفته معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس جمهور، از شش میلیون و ۴۳۴ هزار نفر جمعیت روستایی کشور، یک میلیون و ۷۳۳ هزارنفر جمعیت روستایی خراسان رضوی است.متأسفانه شرایط اقلیمی، آب و هوایی و کمبود منابع و امکانات، موجب شده موضوع مهاجرت از روستاها به شهرها، روند رو به رشد داشته باشد. همین نکته نیز باعث شده طی چهار دهه، میزان روستاهای خالی از سکنه در استان به حدود چهار هزار و 410 روستا برسد.
انتقاد معاون توسعه روستایی رئیس جمهور از بی توجهی به روستاها
دو ماه پیش و در جلسه شورای اداری استان بود که معاون توسعه روستایی و مناطق محروم رئیس‌جمهور از توجه ناکافی به روستاها انتقاد کرد. «سید ابوالفضل رضوی» با اشاره به این که روستا واحدی تولیدی، فرهنگی، اجتماعی، مسکونی، تاریخی، میراثی و فرهنگی است، گفت: اگر به ‌روستا به عنوان یک مجموعه تولیدی می‌نگریستیم، ناآگاهانه به روستا حمله نمی‌کردیم. وی‌افزود: متأسفانه در حفظ بافت‌های قدیمی روستا نیز که یک ثروت ناتمام به شمار می‌رود، از غرب تقلید می‌کنیم و به نام به سازی، محلی را که می‌تواند یک منبع مهم ثروت‌آفرینی باشد از بین می‌بریم. رضوی با تأکید بر این که مدیران کل استان باید به روستاهای هر شهرستان سرکشی کنند و گزارش بدهند، افزود: بر اساس ماده ۲۷ قانون برنامه ششم، باید سالانه ۳۸۴ هزار شغل پایدار در روستاها ایجاد شود که دستگاه‌ها نیز باید در این زمینه فعال شوند.
تلاش در جهت کاهش مهاجرت از روستاها به شهرها
اما طی سال های اخیر، تلاش های بسیاری صورت گرفته است تا موضوع مهاجرت از روستاها، روند معکوس پیدا کند یا حداقل این مهاجرت به صفر برسد. از جمله اقداماتی که در این حوزه و توسط بخش های مختلف صورت گرفته، رسیدگی به وضعیت زیرساخت های روستاها و برخورداری مردم روستاها و ارائه خدمات توسط بخش های خدماتی از قبیل آب، برق، گاز، تلفن و خدمات دیتا بوده است. علاوه بر این، تلاش شده است خدمات مورد نیاز در روستاها از جمله خدمات بهداشتی و درمانی، آموزشی و ... افزایش پیدا کند.
تلاش دولت در راستای حمایت از تولید در روستاهای استان
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان هم می‌گوید: در خراسان رضوی ۲۲ درصد اشتغال و ۱۵ درصد ارزش افزوده اقتصادی مربوط به بخش کشاورزی است. «مجتبی مزروعی» می افزاید: پیرو ابلاغ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی توسط مقام معظم رهبری، ستاد اقتصاد مقاومتی به ریاست معاون رئیس جمهور تشکیل شد و ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در راستای اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی و منویات مقام معظم رهبری، بسته های پنج گانه رونق تولید و اشتغال را در سال ۹۶ تصویب و برای اجرا ابلاغ کرد. یکی از این بسته‌ها، بسته اشتغال عمومی و تسهیلات اشتغال زاست. دولت تدبیر و امید در راستای حمایت از تثبیت اشتغال روستاییان و عشایر و همچنین ایجاد فرصت‌های شغلی جدید، اعتبارات و منابع تسهیلات ویژه ای را تامین کرده و به استان تخصیص داده است. وی خاطرنشان می کند:کشاورزی به عنوان یکی از مهم ترین بخش‌های اقتصادی سهم قابل ملاحظه‌ای از تسهیلات را به خود اختصاص داده که در این زمینه با بسیج تمامی همکاران در استان و تجهیز امکانات تلاش شد ضمن برنامه‌ریزی و تهیه نقشه راه به منظور جذب بهینه تسهیلات منابع حداکثری  بیش از سهمیه منظور شده جذب شود. تامین و تخصیص منابع تسهیلاتی ارزان قیمت، تامین اعتبارات سامانه های نوین آبیاری، ارائه تسهیلات ارزان قیمت برای کمک به توسعه مشاغل خانگی و همچنین تامین و تخصیص منابع تسهیلاتی صندوق توسعه ملی نیز  (سرمایه در گردش و سرمایه ای) از جمله اقداماتی است که در این زمینه انجام گرفته و پیگیری می شود.
رشد 0.6 درصدی جمعیت روستایی در استان
از سوی دیگر، مدیر کل امور روستایی و شوراهای استانداری نیز از رشد 0.6 درصدی جمعیت روستایی در استان خبر می دهد. به گفته «همدمی نژاد» مقایسه آمار نفوس و مسکن در سال های 90 و 95 بیانگر این موضوع است که با وجود کاهش نرخ رشد جمعیت روستایی در کشور، استان از رشد 0.6 درصدی برخوردار بوده است. وی می افزاید: نگاه معیشتی و اقتصادی به روستاها که از سال 92 و همزمان با دولت یازدهم در نظام تقویت شد باعث شد با افزایش سهم سرمایه گذاری در مناطق روستایی و اعمال مشوق های موثر نظیر تسهیلات ارزان، معافیت های مالیاتی و نیز اعطای اراضی مناسب برای استقرار واحدهای تولیدی، اشتغال معناداری در مناطق روستایی به وجود آید و موجبات تثبیت و بازگشت جمعیت فراهم شود. همدمی نژاد خاطرنشان می کند: زیربناهای توسعه از قبیل راه، آب، برق، گاز، بهداشت، آموزش، فناوری اطلاعات و ارتباطات، ساخت و ساز و طرح های هادی و... رشد  قابل ملاحظه ای داشته است. تا جایی که بسیاری از این شاخص ها در کشور به مرز 100 درصدی رسیده و برای مثال، تمام روستاهای دارای سکونت دایم دارای شبکه برق هستند. روستاهایی مانند «نوده انقلاب» در خوشاب، با جمعیتی بیش از دو هزار نفر، بیکار ندارد و بیش از صد کارگاه تولیدی پوشاک در آن دایر است.
نقش نهادهای اجتماعی در توسعه روستایی
وی با اشاره به نقش نهادهای اجتماعی در توسعه روستایی می افزاید: نهادهای اجتماعی روستاها که عمدتاً ریشه در هیئت های مذهبی، خیریه ها و تشکل های مردم نهاد تحت پوشش بهزیستی، بسیج، کمیته امداد و جهاد کشاورزی دارند، توانسته اند در مدیریت کارآمد به دهیاران و شوراهای اسلامی کمک کنند و عملاً موتور محرک اقتصادی، فرهنگی در سطح روستا به شمار می آیند. باشگاه کشاورزان جوان، هسته های فرهنگی جوان، گروه های جهادی بسیج، تشکل های  بهزیستی و صندوق های خرد زنان روستایی، از جمله نمادهای بارز مشارکت اجتماعی در روستا محسوب می‌شوند.
راه های رسیدن به توسعه پایدار روستایی
مدیر کل امور روستایی و شوراهای استانداری، رسیدن به توسعه پایدار روستایی را در چندین گام قابل تحقق می داند و می گوید: تبدیل نگاه «من آهنگی» به «هم آهنگی» و دست کشیدن از منافع شخصی برای رسیدن به منافع اجتماعی، تشکیل گروه های کوچک اجتماعی مشترک المنافع نظیر صندوق های محلی خرد، تصمیم گیری مدیران منطقه ای برای همان منطقه و خودداری از اخذ تصمیمات و الگوی متمرکز و واحد برای همه نقاط، پیوند روستا و شهر از طریق مختلف نظیر ایجاد بازارهای محصولات روستایی در شهرها، برگزاری جشنواره های جذاب در روستاها و ایجاد مراکز آموزشی در مناطق روستایی با رویکرد آموزش های علمی و کاربردی، از جمله مواردی است که در این زمینه باید مورد توجه قرار بگیرد. وی با تاکید بر این که نظام بودجه ریزی کشور باید مشارکتی باشد، خاطرنشان می کند: علاوه بر این سهم آورده مردم ذی نفع در هر پروژه ملی در نظر گرفته شود تا هم به منابع مالی کشور فشار کمتری وارد شود و هم مردم خود را مالک زیربنای کشور بدانند.