
«در محدوده محل زندگی ما، فردی مبادرت به کبوترپرانی می کند و تذکرات ما درباره مزاحمت های ناشی از آن، راه به جایی نمی برد. از مسئولان
می خواهیم، اگر به فکر مزاحمت های این افراد نیستند، به فکر آلودگی های ناشی از نگهداری این پرندگان باشند.»
«بارها به همسایه مان که اقدام به نگهداری کبوتر می کند، درباره انتشار فضولات کبوترها در محدوده محل سکونت تذکر داده ایم. اما تاثیری نداشته و از طریق بام منزل، فضولات و پرهای این پرنده به منازل همسایگان وارد می شود. اگر نوزادی بر اثر این آلودگی بیمار شود، چه کسی پاسخ گوست؟»
«کبوترپرانی» و به اصطلاح عامیانه «کبوتربازی» از جمله مسائل اجتماعی است که متأسفانه هنوز هم حتی در کلان شهرها، به عنوان یکی از سرگرمی های برخی از جوان ها به حساب می آید. از آلودگی های ناشی از نگهداری این پرندگان که بگذریم، مزاحمت های پیاپی کبوترپرانان برای همسایگان و ورود به حریم منازل و ... نیز از جمله دیگر مشکلاتی است که مردم در زمینه کبوترپرانی با آن دست به گریبان هستند. شهروندان نیز بارها گلایه های خود در زمینه مزاحمت های کبوترپرانی و نگهداری این پرندگان در منازل را با گروه پیگیری "حرف مردم" روزنامه "خراسان رضوی" در میان گذاشته اند.برای بررسی این موضوع، ابتدا به نقاطی می رویم که اهالی منطقه از کبوترپرانی ها در آن گلایه های بیشتری دارند. از ورود به بام منازل گرفته تا سوت و صداهای ناهنجار برای جلب کبوتران و پرتاب اشیا به آسمان و منازل همسایه ها و ... مسائلی است که کبوترپرانان، مرتکب آن می شوند. در مناطق نزدیک به حاشیه شهر مانند شهرک شیرین، میدان فهمیده، میدان امام حسین (ع)، خیابان طبرسی و ... نه تنها این موضوع رواج دارد که به یک سرگرمی مهم تبدیل شده و کار تا آن جا پیش رفته که خرید و فروش کبوترهای «لاکچری» با قیمت های قابل توجه نیز این موضوع را به یک منبع کسب درآمد تبدیل کرده است. اما این موضوع، فقط منحصر به نقاط حاشیه شهر یا محدوده اطراف آن نیست. در بولوار پیروزی و مناطقی از محدوده نوساز قاسم آباد و الهیه نیز این موضوع به چشم می خورد. حتی در حاشیه بولوار معلم، روی پشت بام یک درمانگاه و یک فروشگاه معتبر که در نزدیکی دو نهاد امنیتی و انتظامی نیز قرار دارند ، مواردی از کبوترپرانی دیده می شود.
قانون مجازات کبوترپرانی
اما برای پیگیری این موضوع، ابتدا با معاون دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان در امور اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم گفت و گو می کنیم تا جنبه های قانونی این موضوع را بررسی کنیم. قاضی «محمد بخشی محبی» می گوید: شکایت های متعددی درباره بحث کبوترپرانی و حتی پرورش و نگهداری کبوتر در حوزه های قضایی دریافت می شود و درباره این موضوع، گلایه های زیاد مردمی نیز وجود دارد. وی می افزاید: در قانون «تشدید مجازات کبوترپرانی» مصوب سال 1351 که همچنان نیز به قوت خود باقی است،آمده است: «به منظور تأمین حفاظت پرواز هواپیماها، هر کسی در شعاع 40 کیلومتری فرودگاه ها و همچنین در مناطقی که از طرف وزارت جنگ ممنوعه اعلام شود، مبادرت به کبوترپرانی کند، به سه سال حبس تأدیبی محکوم خواهد شد».از طرفی تمام محدوده شهر مشهد نیز شامل این قانون می شود.بخشی محبی در ادامه می گوید: کبوترپرانی از جمله مصادیق «جرایم مشهود» است و نیروی انتظامی هم می تواند به عنوان جرم مشهود به موضوع ورود و مجوزهای قضایی لازم را در صورت نیاز به ورود به محل، دریافت کند. ضمن این که بر مبنای ماده 44 و 45 قانون آیین دادرسی کیفری، نیروی انتظامی در خصوص برخورد با جرایم مشهود، اختیارات لازم را نیز دارد.
نگهداری کبوتر، مصداق جرم
معاون دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان خاطرنشان می کند: قانون گذار، نگهداری و پرورش کبوتر را نیز منوط به دریافت مجوزهای لازم از نیروی انتظامی محل دانسته و در صورتی که فردی مجوز لازم برای این کار را نداشته باشد و به نگهداری کبوتر مبادرت کند، مرتکب جرم شده و به حبس تا شش ماه محکوم می شود. وی با اشاره به سلامت مردم، می افزاید: با توجه به این که کبوتر می تواند بیماری های مشترک زیادی را منتقل کند، مراکز بهداشتی و درمانی باید با اطلاع رسانی، به این موضوع توجه جدی داشته باشند. به خصوص خانواده هایی که فرزند خردسال دارند، باید بدانند که این پرندگان آلودگی ایجاد کرده و بیماری های تنفسی را منتقل می کنند.
مجازات ایجاد مزاحمت
بخشی محبی در ادامه می گوید: افزون بر موارد ذکر شده، کبوتر پرانی از جمله مواردی است که می تواند مصداق ایجاد مزاحمت تلقی شود و در ماده 690 قانون مجازات اسلامی، قانون گذار برای مرتکب به ایجاد مزاحمت، مجازات حبس تا یک سال و رفع موارد مزاحمت را در نظر گرفته است. از سوی دیگر، در خصوص کبوترپرانی موضوع ورود به عنف نیز مطرح می شود و در مراجعات مردمی، اعلام می شود که کبوترپرانان بدون اجازه به حریم منزل و پشت بام همسایه ها وارد می شوند یا کبوترها و وسایل مورد استفاده کبوترپرانان در منازل اطراف می افتد و آن ها بدون اجازه به حریم منازل وارد می شوند که این کار نیز مصداق جرم و مستوجب مجازات است. البته این موارد، مزاحمت های خصوصی به حساب می آید که برای رفع آن، مردم باید به مراجع قضایی مراجعه کنند.
وجود بیماریهای تنفسی
در ادامه پیگیری های خود، ابتدا به سراغ "علی اصغر حسنی یزدی"، مدیرگروه بهداشت محیط و حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی مشهد رفتیم که وی مسئولیت این موضوع را متوجه دام پزشکی و شهرداری می داند. لذا در ادامه با مسئول واحد نظارت بر بهداشت عمومی و مواد غذایی شبکه دام پزشکی مشهد گفت و گو می کنیم که دکتر «شهرام کرباسی» در این زمینه می گوید: فارغ از مزاحمت های اجتماعی کبوتربازی، نگهداری پرندگان در محیط شهری، باعث انتقال بیماری های مشترک به خصوص آنفلوآنزای فوق حاد پرندگان می شود. وی می افزاید: باکتری هایی مانند «سالمونلا» نیز به صورت طبیعی در روده های پرندگان وجود دارد که از طریق فضولات آن ها در فضا منتشر و باعث بیماری های تنفسی می شود.دکتر کرباسی خاطرنشان می کند: بر اساس قانون، جمع آوری دام های زنده از سطح شهر بر عهده شهرداری است. در قانون دام پزشکی نیز تمام نشخوارکنندگان سنگین و سبک، پرندگان، ماکیان، حیوانات باغ وحش، زنبور عسل، آبزیان و کرم ابریشم نیز در محدوده تعریف کلمه «دام» هستند و در اصل، جمع آوری این پرندگان مربوط به شهرداری هاست. وی ادامه می دهد: در صورتی که مردم درباره آلودگی ناشی از نگهداری کبوتر گلایه ای داشته باشند و موضوع را با ما در میان بگذارند، دام پزشکی وارد عمل می شود و پس از بازدید و تنظیم صورتجلسه، 72 ساعت مهلت مشخص می کند تا پرندگان از محل جمع آوری شوند و پس از بازدید مجدد، در صورت نادیده گرفتن اخطار دام پزشکی، این افراد را به مراجع قضایی معرفی می کنیم. در این باره، شماره تلفن چهاررقمی 1512 و سامانه پیامک 300001512 نیز برای انتقال موارد بهداشتی به دام پزشکی وجود دارد.همچنین در ادامه پیگیری های خود، با معاون خدمات و محیط زیست شهری شهرداری مشهد نیز گفت و گو می کنیم تا بدانیم شهرداری درباره نگهداری کبوتر در منازل، چه اقداماتی انجام می دهد که «خلیل ا... کاظمی» در این باره می گوید: شهرداری به این موضوع ورودی نداشته و کارگروهی در فرمانداری این موضوع را پیگیری می کند.
برخورد پلیس با کبوترپرانان
در ادامه پیگیری های خود، با فرمانده انتظامی مشهد گفت و گو می کنیم که سرهنگ «اکبر آقابیگی» در این باره می گوید: رویه بر این بوده که در صورت ایجاد مزاحمت از سوی کبوترپرانان پلیس اقدام می کند که تاکنون هم موارد متعددی وجود داشته که منجر به دستگیری افراد شده است . وی می افزاید: در صورت ایجاد مزاحمت از سوی کبوترپرانان و مطالبه مردمی با دستور مقام قضایی، پلیس آمادگی دارد طی 24 ساعت، کبوترپرانان را جمع آوری کند.