printlogo


گزارشی از معضلات روستای 12هزارنفری کشَف درحاشیه شهر مشهد
"کشَف" کانون مهاجرت، ساخت وساز‌های غیرمجاز، سالک و ...

 ناسخ/جای دوری نیست، همین  کنار شهر مشهد است. فقط 200متر با محدوده خدمات شهری فاصله دارد. از توس 33 تا این روستا یک کیلومتر راه است. پل  کال چهل بازه را که رد کنی به تابلویی بر می‌خوری که روی آن نوشته «به کشف خوش آمدید». دهیار روستا می‌گوید: بر روی این تابلو بارها نوشتیم که «به روستای کشف خوش آمدید» اما اهالی کلمه روستا را پاک می‌کنند، چراکه دوست ندارند کشف عنوان روستا را یدک بکشد.
روستایی با جمعیت یک مرکز شهرستان
معضلات کشف از همین پل شروع می‌شود، یعنی مرز محدوده خدمات شهری شهرداری منطقه 2 و روستای کشف.آب باران‌های بهاری منظره زیبایی را در کال ایجاد کرده است. صدای شرشر آب فراوان و زلال این کال گوش‌ها را نوازش می‌دهد. سمت راست پل را شهرداری زیباسازی، حصارکشی و مناسب سازی کرده است اما قسمت چپ که به نظر جزو محدوده کشف است، دست نخورده باقی مانده است. به پل که می‌رسی، ناگهان عرض جاده کم می‌شود و این عرض کم به گفته ساکنان روستای کشف تاکنون موجب بروز تصادفات فراوانی شده است. حتی سال گذشته شاهد تصادف یک خودروی پراید با موتورسیکلت و پرتاب موتورسوار به درون کال بودیم که موجب مرگ راننده موتورسیکلت شد. سمت چپ جاده زمین‌های خالی زیادی به چشم می‌خورد که اکثر آن‌ها را دهیاری جدول کشی و خیابان کشی کرده است، این جا سمت توسعه روستاست.از دور که به چهره کشف نگاه می‌کنی، باور نمی‌کنی که این جا روستا است. چنین ساختمان‌های بلندمرتبه و مرتفعی را حتی کمتر در شهر مشهد دیده ایم. با وجود این همه ساختمان‌های مرتفع  باید کشف روستای پرجمعیتی باشد.«رحمانی» دهیار روستا در این باره می‌گوید: طبق آمار سال 94 خانه بهداشت ،جمعیت این روستا 10هزار و 500 نفر بوده است و 500 واحد خالی هم وجود داشته که به دلیل نبود ساکنان آن‌ها سرشماری نشده اند. به عبارت دیگر، جمعیت «کشف» 12هزار نفر است، یعنی بیشتر از برخی مرکز شهرستان‌ها و حتی بیشتر از دو شهر اطراف مشهد یعنی رضویه و ملک آباد.
وی می‌گوید: «کشف» در سال 86 فقط 150خانوار جمعیت داشته است. اما پس از آن سیل مهاجران از اقصی نقاط کشور نظیر سیستان وبلوچستان، شمال، غرب، جنوب، استان‌های خراسان و حتی مهاجران افغانستانی سبب شده که این روستا به مرحله انفجار جمعیت برسد، به گونه‌ای که کشف به روستای هزار فرقه تبدیل شده است و اقوام کرد، لر، بلوچ، فارس و ... اهل سنت و شیعه در آن زندگی می‌کنند و فقط حدود 400 نفرمهاجر افغان ساکن این روستا شده اند.
اعتیاد و سرقت و...
چنین ترکیب ناهمگونی مشکلات بسیاری را برای روستا به وجود آورده است و خود منجر به بروز آسیب‌های اجتماعی شده است. به گونه‌ای که «علیرضا عظیمی» عضو شورای روستا، اعتیاد، سرقت و درگیری‌های گاه و بیگاه مهاجران را از معضلات مهم «کشف» معرفی می‌کند. او می‌افزاید: اعتیاد سبب شده است که معتادان دست به سرقت از منازل، ساختمان‌های نیمه کاره، کابل‌های مخابراتی و ... بزنند.  «مرادی» یکی از اهالی روستا نیز دل پری از سارقان دارد. سارقانی که از منزل در حال ساخت همسایه وارد پشت بام منزل وی شدند و از ارتفاع 8متری دستگاه جوش و سایر ابزار را به سرقت برده اند.
زمین‌های موقوفه ای
نبود امکانات رفاهی و تفریحی در این روستا سبب ساز مشکلاتی شده است. روستا فقط یک پارک کودک کوچک دارد که دهیاری آن را احداث کرده است وگرنه خبری از زمین ورزشی، سالن و پارک و فضای سبز نیست و کلا در این روستا، درخت کمتر دیده می‌شود.وقتی علت نبود فضای سبز و امکانات رفاهی را از دهیاری می‌پرسم، پاسخ می‌دهد اغلب زمین‌های این روستا و به خصوص بافت قدیم آن موقوفه آستان قدس است و  ما اجازه احداث سالن و پارک و زمین فوتبال و ... نداریم.
با این وجود، «نوروزی» رئیس شورای اسلامی این روستا می‌گوید: با همت دهیاری، شورا، امام جمعه و پایگاه بسیج توانستیم برخی اقدامات فرهنگی نظیر احداث دارالقرآن، حسینیه و برگزاری محافل قرآنی و مولودی‌ها را به مرحله اجرا در آوریم.
وی می‌افزاید: تنها پایگاه‌های فرهنگی این روستا نیز مساجد آن است که 2 مسجد به مرحله اقامه نماز رسیده است و یک مسجد دیگر نیز در حال ساخت است.وی اضافه می‌کند: روستای کشف با 12هزارنفر جمعیت و روستاهای اروند با 500 نفر، فریزی با 3هزار نفر، خین عرب با 4هزار نفر، کوشک مهدی با 3هزار نفر، کلاته نوری و ... که همجوار کشف هستند، فاقد اماکن ورزشی هستند که ساخت فضای ورزشی حداقل 600 میلیون هزینه دارد که در این زمینه یک قطعه زمین 1200متری را تهیه کردیم، پروانه ساخت آن صادر شده است اما بخشداری، فرمانداری و حتی اداره ورزش و جوانان می‌گویند برای ساخت آن اعتبار نداریم.
33 دانش آموز در کلاس 12 متری
در زمینه فضاهای آموزشی نیز روستای «کشف» در فقر نسبی به سر می‌برد. روستا فقط دارای 3باب مدرسه است که یکی دبیرستان پسرانه مولوی است، نوبت اول و دوم، که به همت سازمان یونسکو ساخته شده است و دو مدرسه ابتدایی پسرانه و دخترانه.
«عظیمی» عضو شورا می‌گوید: به دلیل نبود دبیرستان دخترانه، دختران این روستا به تعداد انگشتان دست توانسته اند دیپلم گرفته یا وارد دانشگاه شوند. پسران نیز برای مقطع دبیرستان مجبور به ثبت نام در مدارس شهر مشهد می‌شوند که این موضوع نیز برای بسیاری از خانواده‌ها مشکل ساز شده است.یکی از مدارس روستا، دبستان شهیدکوکبی با 350 دانش آموز پسر است. یکی از خیران مشهدی اقدام به توسعه فضای آموزشی مدرسه کرده است اما به دلیل کمبود منابع مالی، دو سال است که طبقات فوقانی ناتمام رها شده است و در برخی کلاس‌های قدیمی حدود 12متری این مدرسه 33 دانش آموز مشغول تحصیل هستند. وارد مدرسه که می‌شویم در راهروی کوچک آن کیسه‌های گچ کنار دیوار چیده شده اند. از سقف کلاس‌ها آب چکه می‌کند و سطل‌هایی برای آب باران در داخل کلاس‌ها کار گذاشته شده است. از در و دیوار و پنجره‌ها آب می‌چکد و دانش آموزان در میزهای 3نفری و در کلاس‌هایی که به مدد برق روشن شده اند، تحصیل می‌کنند. کل حیات این مدرسه 100متر است که در زنگ تفریح وضعیت آن تماشایی است. «عظیمی» می‌گوید: با این وجود، تعداد 400دانش آموز را از شهرک نوید برای ادامه تحصیل به این روستا انتقال داده اند.
 کانون سالک
از نظر امکانات بهداشتی نیز روستا فقط دارای یک خانه بهداشت است که دو پزشک عمومی در آن مستقراند. اهالی روستا می‌گویند برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مجبور  به سفر به مشهد هستیم. نکته دیگر در زمینه بهداشت روستا، شیوع بیماری سالک در آن است.
مهندس «رحمانی» دهیار روستا می‌گوید: "کشف" کانون سالک بخش مرکزی مشهد شده است و دلیل آن هم ساخت و سازهای بی‌ضابطه  و نخاله‌های ساختمانی است که در هر کوی و برزن ریخته شده اند. او می‌گوید: ماهانه در ایام تعطیلات نوروزی 170تن زباله و در بقیه سال 115تن زباله در ماه در این روستا تولید می‌شود که یک دستگاه کامیون خاور فرسوده زباله‌ها را از 7 صبح تا 10شب جمع آوری می‌کند.به گفته دهیار، جمع آوری زباله به معضلی برای دهیاری تبدیل شده است.وی می‌افزاید: تا 6ماه پیش سازمان پسماند شهرداری مشهد زباله‌های روستا را به طور رایگان جمع آوری می‌کرد اما پس از آن از دهیاری طلب پول کرده که قبض 25میلیون تومانی بابت جمع آوری زباله روی میز دهیاری است.
ساختمان‌های غیر مجاز 
اما مهم‌ترین مقوله و معضل در روستای «کشف» ساخت و سازهای بی‌ضابطه است به گونه‌ای که اغلب ساختمان‌های روستا 4 تا 7 طبقه اند. دهیار روستا می‌گوید: 98 درصد این ساخت و سازها فاقد پروانه و غیرمجاز است و دهیاری طبق قانون فقط به دو طبقه بالای پیلوت اجازه ساخت و ساز می‌دهد. اما اغلب مردم تا هفت طبقه بالای پیلوت به طور غیرمجاز و به شیوه  غیرمهندسی می‌سازند، به گونه‌ای که با یک زلزله نه چندان بزرگ همه این ساختمان‌ها فرو می‌ریزد.دهیاری می‌گوید: اغلب این آپارتمان‌ها نه پروانه دارند و نه سند و قولنامه‌ای خرید و فروش می‌شوند.
وقتی از وی در مورد برخورد با متخلفان و ساخت و سازهای غیرمجاز سوال می‌کنم، پاسخ می‌دهد: دهیاری تخلفات را به کمیسیون ماده 90 در استانداری ارجاع می‌دهد که رسیدگی به آن 6ماه طول می‌کشد و بعد هم که حکم قلع بنا به دهیاری داده می‌شود، باید این حکم با اجازه شورای تأمین شهرستان اجرا شود که به دلیل پاره‌ای پیامدهای اجتماعی، چنین احکامی هرگز اجرا نمی‌شود. به گفته دهیار 8000 حلقه چاه فاضلاب در این روستا حفر شده است.