تماشای تاریخ و طبیعت در شهرستان طرقبه شاندیز

تعطیلات عید نوروز فرصت مناسبی برای مسافرت و گردشگری است.بیشتر مردم کشورمان در ایام نوروز شهرهای مختلفی را در داخل کشور برای سفر و گردشگری انتخاب می‌کنند .
در این میان برخی از شهروندان  کشورهای خارجی را برای تفریح و گردشگری انتخاب می‌کنند که در پی آن هزینه‌های زیادی را نیز می پردازند.این در حالی است که استان خراسان رضوی به عنوان مهد تمدن و جاذبه‌های فرهنگی و معنوی کشور نامش با ذکر و زیارت بارگاه رضوی پیوند خورده و در کنار آن جاذبه‌های معنوی و مکان‌های گردشگری و تاریخی بی‌شماری را در دل خود جای داده‌است.مکان‌هایی که هر کدام به نوبه خود بکر و دیدنی و منحصر به فرد است و در صورت فراهم بودن زیر ساخت‌ها می‌تواند به قطب گردشگری کشور هم تبدیل شود.

ناسخ/شهرستان طرقبه شاندیز در غرب و شمال غربی مشهد مقدس به مساحت ۱۲۰۰ کیلومتر مربع با جمعیت تقریبی ۵۰۶۶۵ نفر واقع شده است. شهرستان طرقبه شاندیز با داشتن سابقه کهن تاریخی، فرهنگی ممتاز و آثار و بناهای تاریخی از جمله آرامگاه ها، رباط ها، مساجد، کاروان سراها، حمام ها، قلعه های قدیمی، برج و بارو، آسیاب های آبی، حوض انبارها، قبرستان ها با کتیبه و سنگ قبرهای قدیمی و دیدنی، گنجینه های قدیمی، سنگ نگاره ها و … همچنین مناظر زیبای طبیعی همواره هدف توجه بسیاری از گردشگران است که در این مطلب مخاطبان را با مهم ترین جاذبه های گردشگری این شهرستان آشنا می کنیم.
سنگ نگاره های شهرستان طرقبه شاندیز
یکی از جاذبه های دیدنی و قابل توجه این شهرستان وجود حدود دو هزار سنگ نگاره در سرتاسر مناطق دره ها و حواشی رودخانه ها و دامنه کوه هاست و حکایت از زندگی مردمانی در سالیان گذشته و دور دارد که به دلیل موقعیت جغرافیایی و وجود آب و هوای مناسب در این منطقه به سر می بردند. بیشترین نقوش این سنگ نگاره ها مربوط به بز کوهی با شاخ های بزرگ و کشیده است و به سبک های گوناگون در قالب صحنه ها دیده  می شود. از دیگر نقش ها می توان به ترتیب فراوانی از شکار، نمادها، مراسم آیینی، انسان، گرگ، اسب، پلنگ، شتر، شیر و ابزارها نام برد.سنگ نگاره های شهرستان در مسیرهای محدوده آبریز رودخانه های مشرف به بند گلستان، رودخانه طرق، رودخانه بار، دره داغستان در فاصله 3 کیلومتری شهر طرقبه، مسیر شاندیز، نغندر، شلگرد و گراخک قراردارد.
بند گلستان- این بند تاریخی در ۴ کیلومتری مشهد در مسیر طرقبه و در امتداد روستای با صفای گلستان واقع شده و از آثار دوره تیموری است. دریاچه پشت سد تفرجگاه بسیار زیبایی برای گردشگران با چشم اندازهای دیدنی ایجاد کرده و دارای امکاناتی همچون قایقرانی، کافه سنتی، اسکی روی آب و رستوران است.
غار مغان- در فاصله ۳۰ کیلومتری مشهد و ۵۸ کیلومتری طرقبه در جنوب روستای مغان و دامنه های بینالود قرار دارد و یکی از پدیده های شگفت انگیز طبیعت و هدف توجه غارنوردان ایرانی و خارجی و علاقه مندان به طبیعت است. عمق غار حدود ۵۰۰ متر است و در داخل آن حوضچه های آب و ستون های آویز از سقف با شکل های خیره کننده و همچنین غارهای عمیق وجود دارد.
ارغوان دره- در فاصله حدود ۴ کیلومتری طرقبه و در مسیر طرقدر به روستای کلاته آهن قرار دارد و چون رویشگاه و خاستگاه طبیعی گیاه ارغوان است به همین نام خوانده می شود. این منطقه علاوه بر ارغوان زارهای زیبا، چشمه سارهای گوارا و مناظر بسیار دیدنی و خیره کننده ای دارد و محیطی آرام و دلنشین برای استراحت است.
دره داغستان (کمر مقبولا)- این دره در فاصله ۳ کیلومتری شهر طرقبه با کوه های زیبا واقع شده است. راه قبلی روستای نغندر از این مسیر بوده و همچنین محور منتهی به کوه های کمر مقبولا که به گویش محلی به معنی کوه خوب و زیباست و دلیل آن هم وجود سنگ هایی با شباهت حیرت انگیز است که اشکال مختلفی از انسان و حیوان را جلوه گر می کند.
بوستان های شهرستان در شهر طرقبه:بوستان و تپه نصوح آباد روبه روی بند گلستان، بوستان لاله در میدان شهدا، بوستان طلوع در ورودی شهرک طلوع، باغ پونه در بولوار معلم، بوستان گلستان در ورودی شهرک بوستان و مجاورت روستای گلستان، بوستان محله نیلوفر در خیابان رسالت، پارک جنگلی کلاته قنبر در ۴ کیلومتری روستای نغندر و پارک جنگلی دکل، پارک جنگلی بهمن و در شهر شاندیز : پارک جنگلی، بوستان اساطیر، بوستان کودک وتله کابین زشک.
مزار ویرانی- در اراضی قریه لنگر در مجاورت روستای ویرانی و در مسیر مشهد – شاندیز واقع شده است. بنای آجری مقبره با نقشه ای چهار ضلعی مشتمل بر فضای مرکزی، چهار ورودی، سه ایوان در جهات شرقی، شمالی، جنوبی و گنبدی برفراز آن است. به اعتقاد برخی از صاحب نظران مزار ویرانی مدفن « شیخ اخی علی قتلقشاه ویرانچی» است  و معماری آن منتسب به دوران تیموری بوده است.
مقبره شیخ حافظ بهاءالدین عمر ابردهی- از عرفای قرن هشتم که پس از « اخی علی» مهم ترین شیخ کبروی خطه توس بوده است. مقبره وی در گورستان میان شاندیز و ابرده قرار دارد که در سال ۱۳۷۸ تجدید بنا شده است.
مقبره شیخ علاءالدین ملا علی مایانی- یکی از عرفای قرن هشتم و از پیروان شیخ عبدا... گرجستانی بوده است. مزار این عارف در روستای مایان علیا در دامنه کوهی مشرف به رودخانه ازغد (مایان) قرار دارد.
مزار شیخ عبدا...- از عرفای قرن هشتم این ولایت بوده که مزار او  در روستای کنگ مجاور رودخانه است.
چاپارخانه صفی آباد-  این مکان با دیواره های خشتی و گلی محل استقرار و اقامت مسافران، زائران و کاروانیان ولایت توس بوده و در مسیر راه قدیم مشهد به شاندیز واقع شده است. در اطراف این بنا و در قسمت های بیرونی بقایای   طاقچه های زیادی برای بستن و آذوقه چهارپایان و شتران دیده می شود.
قلعه کردی زشک- این قلعه در روستای زشک مجاور رودخانه در محلی به نام بازه حصار در کمر کوه واقع شده و دارای برج و دیوارهای گلی است که پناهگاه مردم از حملات غارتگران و متجاوزان بوده است.
قلعه حصار کنگ- این قلعه در روستای کنگ در کوهی میان رودخانه کنگ و زشک واقع شده است قلعه مذکور سنگی بوده و به نقل از اهالی منطقه در زمان صفویه مخفیگاه و محل نگهداری اشیای گران بها، طلا و زیورآلات حاکمان بوده است.
قلعه سنگی گراخک- در فاصله ۲ کیلومتری جنوب روستای گراخک بر فراز کوهی قلعه قدیمی سنگی قرار دارد که دارای چهار برج بوده و هم اکنون سه برج آن تخریب شده است.
حوض انبارهای تخته مایان- در ارتفاعات مشرف به روستاهای زکریا، حصار گلستان، مایانات، خلج و منطقه آب و برق مشهد واقع شده و به منظور تأمین آب شرب کشاورزان و عبور قافله هایی که از منطقه طرقبه و شهرستان نیشابور به مقصد مشهد برای زیارت و تجارت می گذشتند ساخته شده است.رباط های مسیر جاغرق و کنگ- این رباط ها در زمان ناصرالدین شاه برای استقرار و اقامت مسافران بنا شده که آثار آن کم و بیش در مسیر رودخانه های جاغرق و کنگ دیده می شود.
سنگ کمربسته: بر روی این سنگ اثر سم اسب و یک زنجیر که دور تا دور آن بسته شده دیده می شود. با این که سالیان سال از وجود این سنگ می گذرد ولی هنوز هم آثار موجود بر روی آن از بین نرفته و قابل رویت است. این مکان در ابتدای راه رودخانه واقع شده و منسوب به زمان عبور یکی از بزرگان است.
سنگ کمر بریده-  در حدود ۲ کیلومتر بعد از ابرده به طرف زشک صخره ای سنگی قرار دارد که قسمتی از رودخانه را تشکیل می دهد و انگار کوه از وسط نصف شده و آب از میان این کوه سنگی در جریان است .
سنگ خواهر و برادر- در دامنه کوهی مشرف به کال حرز و بعد از رودخانه دهبار، دو سنگ سیاه در کنار هم قرار دارد بر اساس افسانه ای کهن در بین اهالی منطقه آمده است که خواهر و برادری از چنگ جور و ستم حاکمان به این مکان پناه برده اند.
مسجد، حمام و مدرسه علمیه روستای ازغد- یکی از مهم ترین آثار تاریخی منطقه مسجد قدیمی روستای ازغد است بنای این مسجد که ظاهراً مقبره بوده مربوط به عهد تیموریان است این بنای سنگی دارای ورودی با شبستان و ایوان مسقف و ستون چوبی است و در دوره قاجار مرمت شده است. از دیگر آثار تاریخی این روستا مدرسه علمیه و حمام قدیمی با قدمت ۵۵۰ سال است.
موزه مردم شناسی رباط ویرانی- این موزه در فاصله ۱۰ کیلومتری جاده مشهد- شاندیز در روستای ویرانی واقع شده است. این رباط کاروان سرا در دوره تیموری و در مسیر راه تابستانی مواصلاتی نیشابور به توس بنا شده است .
امامزادگان یاسر و ناصر- در فاصله  ۵ کیلومتری غرب مشهد، مسیر طرقبه و در امتداد دره بند گلستان و روستای حصار آرامگاه امام زادگان یاسر و ناصر از فرزندان حضرت امام موسی کاظم (ع) و برادران بزرگوار حضرت علی بن موسی الرضا (ع) قرار دارد .