![](/Resource/images/titrbullet.png)
تعداد بازدید : 5
نبض کند شاخص های اقتصادی استان
رتبه 18 و 23 استان در درآمد خانوارهای شهری و روستایی، عقب ماندگی 104 هزار نفری اشتغال نسبت به سال 98، سهم 6 درصدی از تولید کشور با وجود سهم 8 درصدی از جمعیت، آمارهایی است که جمشیدی از وضعیت اقتصاد استان می گوید
نویسنده : غلامی، حمیدی
![عکس ها: میثم دهقانی](http://khorasanrazavi.khorasannews.com/content/upload/6f5e07d7-2ee7-4a00-9c64-50aea5db9ff1.jpg)
فصل پاییز شلوغ ترین و مهم ترین فصل کاری سازمان برنامه و بودجه است، بودجه نویسی و تنظیم لوایح و ردیف ها بر اساس عدالت بودجه ای باعث شده این روزها این معاونت راهبردی ریاست جمهوری و سازمان های استانی زیر مجموعه این نهاد زیر ذره بین باشند. شاید همین مسئله بهانه ای شد تا دکتر رضا جمشیدی، رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان با وجود تمام مشغله ها مهمان تحریریه خراسان شود تا وضعیت کلان اقتصادی استان و پیگیری های انجام شده به منظور تحقق عدالت بودجه ای برای خراسان رضوی را از زبان وی جویا شویم.
خراسان: به عنوان متولی اصلی رصد و سکانداری برنامه ریزی و توسعه استان وضعیت اقتصادی استان را چگونه ارزیابی می کنید؟
![](http://khorasanrazavi.khorasannews.com/content/upload/42d06eda-1926-449b-bc1b-5cd451287e24.jpg)
برآوردهای مرکز آمار کشور نشان می دهد در سال گذشته، رشد اقتصادی کشور 3.4 درصد و برای خراسان رضوی 3.5 درصد بوده است. از نظر شاخص تورم نیز هرچند نرخ تورم ماهانه مهر استان نسبت به کشور پایین تر بوده اما به لحاظ تورم نقطه به نقطه، خراسان رضوی بالاتر از میانگین کشوری بود. نرخ تورم هفت ماهه استان یعنی از ابتدای امسال تاکنون حدود 50 درصد و متوسط کشوری کمتر از 47 درصد و به لحاظ تورم سالانه نیز شاخص استان بالاتر از متوسط کشوری بوده است.
خراسان: پس با این داده ها می توان گفت خانوارهای استان گرانی بیشتری را نسبت به دیگر استان ها در یک سال گذشته متحمل شدند؟
جمشیدی: آن چه به نظر من مهم است، روند تغییرات تورم است. روند تغییرات تورم ماهانه و سالانه استان با کشور تقریبا هم جهت است؛ تأیید این حرف این است که شاخص کل در سبد، در کشور ارزشش 532 واحد است. این شاخص برای خراسان 515 واحد است، یعنی مقداری کمتر هم هست. این اطلاعات به تفکیک شهری و روستایی هم وجود دارد که متأسفانه در ماههای اخیر برای خانوارهای روستایی نشان از تورم بیشتری دارد، چون عمدۀ سبد خانوادههای روستایی مربوط به خوراکیها و آشامیدنیهاست و بیشترین تورم را هم ما بعد از حذف ارز ترجیحی در خوراکیها و آشامیدنیها داشتیم.
خراسان: در خصوص وضعیت اشتغال و نرخ بیکاری در استان نظرات متفاوتی وجود دارد. برخی معتقد هستند که برآوردهای مرکز آمار کشور چندان با واقعیت انطباق ندارد.
جمشیدی: یکی از شاخص های مهم در تعیین نرخ بیکاری «مشارکت اقتصادی» است. بر اساس داده های مرکز آمار، نرخ مشارکت اقتصادی استان در بهار و تابستان امسال در مقایسه با سال گذشته رشد بیشتری نسبت به متوسط کشوری داشته و این نشان دهنده آن است که کسب و کار در خراسان رضوی نسبت به فصل بهار در کشور بهتر بوده است، یعنی احتمالا افراد انگیزه و رغبت یا امید به یافتن کار برایشان بیشتر شده است. این دو شاخص، دو نکته اصلی را به ما نشان میدهد. یکی این که نرخ مشارکت در هر دو فصل نسبت به کشور در خراسان رضوی بالاتر بوده است یعنی امید به پیدا کردن کار در خراسان بیشتر است دوم این که تغییرات استان نسبت به کشور بیشتر است و عدد ما نسبت به کشور مثبت و بیشتر بوده است.
خراسان: آیا می توان این را هم بیان کرد که افزایش نرخ مشارکت به نوعی نشان دهنده افزایش تعداد بیکار شدگانی است که حالا به دنبال شغل می گردند؟
جمشیدی: آمار ما فارغ از این است که این افراد قبلا شغل داشتهاند یا بیکار بودهاند، سؤال ما این است که آیا در دو هفته گذشته تمایل به کار کردن داشته است یا نه؟ 42 درصد افرادی که ما به آنها مراجعه کردهایم، گفتهاند تمایل به کار کردن دارند.
در خصوص نرخ بیکاری می توان این گونه ارزیابی کرد که نرخ بیکاری استان نسبت به متوسط کشوری تغییرات تندتری داشته است. اگرچه نرخ بیکاری استان در تابستان کمتر از متوسط کشوری بوده ولی روند کاهشی نرخ بیکاری در کشور مطلوب تر از استان بوده و اگر در یک فصل نرخ بیکاری رشد داشته است، شیب افزایش نرخ بیکاری استان بیشتر از متوسط کشوری بوده یعنی نسبت به آن چه در خراسان رضوی اتفاق افتاده، وضعیت تغییرات در کشور مطلوب تر بوده است. بر این اساس اگر بخواهیم صحبتی بکنیم، تعداد بیکاران استان در بهار 165 هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه سال قبل 29 هزار و 700 نفر افزایش پیدا کرده است در صورتی که در تابستان تعداد بیکاران 152 هزار و 800 نفر بوده که سه هزار و 700 نفر نسبت به فصل مشابه آن در سال گذشته افزایش پیدا کرده است، برای کشور جمعیت بیکاران در بهار دو میلیون و 399 هزار نفر بوده است که نسبت به بهار سال قبل 107 هزار نفر افزایش یافته و در تابستان تعداد بیکاران کشور 162 هزار نفر کاهش پیدا کرده است.
آمارها نشان می دهد، تعداد شاغلان استان در بهار یک میلیون و 927 هزار نفر بوده و نسبت به فصل مشابهاش 69 هزار نفر افزایش پیدا کرده است، در تابستان یک میلیون 970 هزار نفر بوده که نسبت به فصل مشابه 130 هزار نفر افزایش داشته است. در فصل بهار در کشور تعداد شاغلان 23 میلیون 577 هزار نفر بوده که 98 هزار نفر نسبت به بهار 1400 کاهش داشته است و در تابستان 23 میلیون و 779 هزار نفر است و 373 هزار نفر نسبت به تابستان گذشته افزایش داشته است.
خراسان: نرخ مشارکت و نرخ بیکاری به صورت کشوری اعلام میشود. بقیه اطلاعات چگونه به دست می آید؟
جمشیدی: کشور نرخ بیکاری و مشارکت را اعلام میکند. نرخ مشارکت به تعداد افراد بالای 15 سال جویای کار اطلاق میشود، ما جمعیت بالای 15 سال را در کشور و استان داریم. البته بر اساس سرشماری سال 95 و برآوردهای نرمافزاری که وجود دارد. بر این اساس جمعیت بالای 15 سال استان در بهار امسال چهار میلیون و 993 هزار نفر بوده است و در تابستان پنج میلیون و هشت هزار نفر، پس ما جمعیت دامنه کار را داریم که نرخ مشارکت را در آن ضرب میکنیم و تعداد افراد جویای کار محاسبه میشود، نرخ بیکاری را در آن ضرب میکنیم، 7 درصد این جمعیت بیکار است، تعداد بیکارها به دست میآید و مثلا 93 درصد آن هم میشود تعداد شاغلان. در کشور هم به همین شکل انجام میشود و حتی به شکل ریزتر هم داریم که در بخش صنعت، خدمات و کشاورزی چه تغییراتی اتفاق میافتد.
در بهار 1401 بر اساس تغییرات نرخ مشارکت، جمعیت فعال استان 98 هزار و 758 نفر افزایش پیدا کرده است. عرض کردم جمعیت فعال 1.4 درصد افزایش یافته است، ضمن این که عدد جمعیت فعال هم تغییر کرده است، در بهار قبل چهار میلیون و 922 هزار نفر بوده و در بهار امسال چهار میلیون و 993 هزار نفر شده است و ما باید در آن جا 40 درصد آن عدد را میگرفتیم، الان باید 41 درصد این عدد را بگیریم. 98 هزار تا، قدر مطلق تقریبا 99 هزار تا، افزایش پیدا کرده است. اشاره کردم با این تعداد 69 هزار نفر به جمعیت شاغلان و 29 هزار نفر به جمعیت بیکاران اضافه شده اند. در تابستان هم به همین شکل 134 هزار نفر به جمعیت فعال اضافه شده اند، 130 هزار نفر به جمعیت شاغلان و 3700 نفر به جمعیت بیکاران اضافه شده اند. قاعدتا وقتی جمعیت فعال افزایش مییابد، بخشی هم به جمعیت بیکار اضافه میشود، مگر این که نرخ اشتغال به شدت افزایش یابد. آن چه مهم است، خالص تغییرات اشتغال است و برای ما مهم است چه تعداد الان شاغل هستند و در سؤالات میپرسیم آخرین وضعیت شما چیست؟
تعداد شاغلان استان 104 هزار نفر کمتر از سال 98
جمشیدی: با وجود آن که 130 هزار نفر جمعیت شاغلان افزایش داشته است، ما هنوز به وضعیت مطلوب نرسیدهایم. با افزوده شدن 130 هزار شاغل تعداد شاغلان استان در پایان تابستان به یک میلیون و 970 هزار نفر رسیده است. ما در سال 98، دو میلیون و 74 هزار شاغل داشتیم و هنوز به آن نرسیدهایم، هر چند تغییرات خوب بوده است اما هنوز بسیار عقب هستیم. نکته دیگر این که ما در سال 99، 89 هزار نفر خالص کاهش شاغلان را داشتهایم و در سال 1400 هم 104 هزار نفر خالص منفی هستیم، یعنی در دو سال گذشته تعداد شاغلان 193 هزار نفر کاهش پیدا کرده است و این عدد 130 هزار ما را به سال 98 هم نمیرساند.
خراسان: نحوه برآورد نرخ بیکاری چگونه است؟ چگونه جامعه آماری مشخص می شود؟ این اطلاعات استخراج شده تا چه اندازه دقیق است؟
جمشیدی: در ابتدا عرض کنم روشهای نمونهگیری بر مبنای سرشماری نیست چون بسیار پرهزینه خواهد شد و باید بپذیریم که هر آمارگیری هم خطا دارد. فقط دو شاخص اعلام میشود؛ نرخ مشارکت و نرخ بیکاری. یعنی تعداد نمونه، پراکنش و تغییرات به گونهای انتخاب میشود که این دو شاخص با اطمینان 95 درصد به دست آید. ما تغییرات را دنبال می کنیم تا ببینیم وضعیت به سمت بهبود می رود یا به سمت رکود و...، کشوری هم به همین شکل است، اما این که ما این تعداد را کردهایم 130 هزار تا، دو برآورد دارد؛ جمعیت خود استان را برآورد میکنیم که ممکن است خطا داشته باشد و نرخ مشارکت برآوردی را در آن ضرب میکنیم که ممکن است خطا را کاهش دهد یا تشدید بکند اما اتفاق عجیبی نمیافتد اگر هر کدام 5 درصد خطا داشته باشد 95 درصد را در 95 درصد ضرب کنیم به احتمال 88 تا 90 درصد اطمینان داشته باشیم. برای ما مهم رصد آن است، حساسیتی که معمولا وجود دارد و بسیار دیده شده است که پذیرش آمار منفی اعلام شده بیشتر است.
رشد اقتصادی استان صرفا نتیجه تلاش ما نیست
جمشیدی: نکته مهمی که باید به آن توجه کرد، آن است که رشد اقتصادی در خراسان رضوی صرفا به خاطر تلاش ما نیست. نتیجه واکسن و مهار کروناست. از این 130 هزار افزایش اشتغالی که من اشاره کردم، 11 هزار و 950 نفر خالص اشتغال در بخش خدمات و در بخش صنعت 64 هزار و 810 نفر است و در کشاورزی 45 هزار و 401 نفر منفی بوده است. بنا بر اطلاعات، در شش ماهه 22 میلیون زائر وارد خراسان رضوی شده اند. این موضوع جمعیت شاغل بخش خدمات استان را افزایش داده است. همان طور که منفی شدن رشد اشتغال در سالهای قبل هم (به علت شرایط کرونا) در بخش خدمات بوده است. (سوتیتر) ضمن این که در سال گذشته که در استان 104 هزار تا خالص اشتغال منفی داشتیم، کشور 184 هزار تا مثبت داشته است، چون بخش اشتغال ما در خراسان رضوی عمدتا مبتنی بر بخش خدمات است و در مشهد مبتنی بر ورود زائر. در واقع شواهد میدانی هم این تغییرات را تأیید میکند.
خراسان: وضعیت اشتغال استان در دوره پیش از کرونا و اکنون چه تغییری کرده است؟
جمشیدی: تعداد شاغلان در سال 97، دو میلیون و چهار هزار و 670 نفر بوده است. در سال 98، دو میلیون و 89 هزار و 461 نفر و در سال 99 نیز دو میلیون و 48 هزار نفر بوده که این یعنی 89 هزار نفر کاهش پیدا کرده است. در سال 1400 نیز تعداد شاغلان به یک میلیون و 895 هزار نفر رسیده است و اکنون در تابستان 1401 تعداد شاغلان به یک میلیون و 970 هزار نفر افزایش پیدا کرده است.
خراسان: اختلاف نظرهایی در خصوص عملکرد سامانه رصد وجود دارد، این که استانداری معتقد است این سامانه همه شغل های ایجاد شده در استان را ثبت نمی کند و وزارت کار تمام قد از عملکرد سامانه دفاع می کند و خواستار بهبود وضعیت اشتغال استان می شود.
جمشیدی: سامانه رصد فقط شغلهای ایجاد شده را ثبت میکند و معیار وزارت کار نیز همان است اما برای ما برایند مثبت و منفی آن مهم است. برای ما صرف ایجاد موقعیت اشتغال کفایت نمیکند و ما را به هدف نمیرساند بلکه حفظ آن مهم است. نکته دومی که وجود دارد در سامانه رصد فقط بحث تسهیلات نیست ولی عمدتاً بر اساس تسهیلات است آن هم برای افرادی که کد ملی و شماره تلفن آنها ثبت بشود. به فرض که کسی به نام خودش تلفن نداشته باشد، ثبت نمیکنند یا بسیاری از صنوف کارگاهی را ایجاد میکنند که افراد دیگری هم در آن شاغل هستند. در میانگین خود وزارت کار 2.2 نفر به ازای هر بنگاه اقتصادی شغل به وجود میآید درحالی که فقط یک نفر ثبت میشود و به نحوی کمشماری اتفاق میافتد. به عبارتی مشاغلی ممکن است به وجود بیایند یا از بین بروند ولی ثبت نشوند، از جمله مشاغلی که بیمهای نیستند. از جمله مشکلات سامانه رصد که رتبه استان در آن رتبه خوبی هم نیست، مشکل ثبت است.
خراسان: رشد اقتصادی 7.2 درصد پیش بینی شده برای استان کمی قابل تامل است آیا این رشد محقق می شود؟
جمشیدی: برای بررسی این مسئله یک مقدمه لازم است که به آن اشاره می شود، آن هم موضوع تولید ناخالص داخلی و سهم استان از این تولید است؛ ارزش تولیدات ناخالص داخلی در سال 1400 به قیمت ثابت 1390 در استان 385 هزار میلیارد ریال و در کشور 7550 هزار میلیارد ریال است. به قیمت جاری در سال گذشته تولید ناخالص استان چهار میلیون و 371 هزار میلیارد ریال و در کشور 87 میلیون و 102 هزار و 125 میلیارد ریال است. با توجه به این که سازمان برنامه و بودجه اعلام کردند باید به رشد 8 درصدی در کشور برسیم، برای خراسان رضوی رشد 7.2 درصد پیشبینی شده است. اگر این رشد محقق شود، رشد ناخالص ما امسال باید به 412 هزار میلیارد ریال برسد یعنی آن 38 هزار میلیارد تومان باید 41 هزار میلیارد تومان بشود و اگر کشور بخواهد آن 8 درصد محقق شود باید به 815 هزار میلیارد تومان برسد.
رشد اقتصاد اعلامی قطعا محقق نخواهد شد
خراسان: با این توضیحات رشد اقتصادی پیش بینی شده محقق خواهد شد؟
جمشیدی: قطعاً محقق نخواهد شد. محقق شدن این عدد مستلزم بسیاری از مسائل است؛ سرمایهگذاری و بهرهوری. سرمایهگذاری در سال های قبل نیز اتفاق میافتاده است ولی لزوماً به رشد اقتصادی منجر نشده یا به اندازهای که سرمایهگذاری شده رشد نداشته است. میزان رشد بهرهوری نیز در دهه قبل صفر یا گاهی منفی است، قرار است یک سوم از این 8 درصد یعنی 2.8 درصد آن از طریق بهرهوری محقق شود و 5.4 درصد از طریق سرمایهگذاری محقق شود اگر بخواهد سرمایهگذاری در کشور انجام شود سه هزار و 400 هزار میلیارد تومان سرمایهگذاری نیاز است و برش استانی آن نیز 225 هزار میلیارد تومان خواهد بود.
اگر این سرمایهگذاری محقق شود که نمیشود آن طرف قضیه، بهرهوری مهم است که برای آن کار جدی در کشور انجام نشده است. بنابراین قسمت بهرهوری که تقریبا میشود گفت چشمانداز روشنی برای آن وجود ندارد و سرمایهگذاری نیز متأثر از عوامل مختلفی است از جمله وضعیت سیاست خارجی، وضعیت درآمدهای ارزی، درآمدهای نفتی، برگشت پول به داخل کشور، فضای کسب و کار در کشور و امید سرمایهگذاری که در کشور وجود دارد همه در این موضوع تعیین کننده هستند که سرمایهگذاران دولتی و غیردولتی چقدر میتوانند و چقدر تمایل دارند که سرمایهگذاری داشته باشند. من فکر می کنم مسائل اخیر هم از جهت منفی به این اوضاع دامن زده و سرمایهگذاریها را تحت تأثیر خودش قرار داده است.
خراسان: سهم استان از سرانه تولید ناخالص داخلی چه میزان است و سهم استان از تولید ناخالص داخلی چقدر است؟
جمشیدی: سهم استان در تولید ناخالص داخلی بدون نفت در سه سال گذشته بین 6 تا 6.2 درصد بوده است یعنی ما که 8 درصد جمعیت داریم به این معنی است که تولید سرانۀ یک خراسانی 75 درصد میانگین یک ایرانی است.
خراسان: چه عواملی بر پایین بودن سهم استان از تولید ناخالص داخلی تاثیر گذاشته است؟ آیا پایین بودن میزان سپرده های بانکی استان یا نسبت تسهیلات بانکی به سپرده ها در این موضوع دخیل است؟
جمشیدی: یک شاخص مهم در این موضوع وضعیت درآمد و هزینه خانوارهای استان است. وضعیت درآمد خانوارهای شهری و روستایی استان نسبت به میانگین کشور وضعیت خوبی نیست. وقتی درآمد خانوار خوب نیست سپردۀ بانکی خوبی هم نداریم، سهم ما از منابع بانکی کشور حدود 4.2 درصد است در حالی که ما هشت درصد جمعیت و شش درصد تولید را داریم. رتبه خراسان رضوی در درآمد شهری خانوارها در سال 1400 رتبۀ 18 بوده است، درآمد یک خانواده شهری استان در سال معادل 93 میلیون و 625 هزار تومان بوده است و درآمد میانگین کشور 112 میلیون تومان است و هزینه یک خانوار شهری معادل 92 میلیون تومان در سال بوده است. هزینه یک خانوار شهری در خراسان رضوی 83 میلیون تومان بوده است. برای خانوادههای روستایی در سال 1400 میانگین خانوار روستایی در کشور 63 میلیون و 700 هزار تومان و در استان 52 میلیون و 400 هزار تومان بوده است و رتبه 23 را در کشور داشتهایم، هزینه خانوار روستایی کشور تقریبا 52 میلیون بوده و در خراسان 55 میلیون و 900 هزار تومان بوده است.
بر خلاف آن چه تصور می شود خانوارهای استان مرفه نیستند
جمشیدی: در حالت کلی وضعیت خانوار استان درباره آن چه که تصور میشود جزو استانهای مرفه کشور هستیم تأیید نمیشود، وقتی رتبه ما در درآمد خانوارهای شهری و روستایی در بین استان های کشور، 18 و 23 است، پس این درآمد جوابگوی زندگی مردم نیست. عموما هزینه و مصرف میکنند و چیزی برای پسانداز نمیماند و چهار درصد منابع کشور در خراسان رضوی سپردهگذاری میشود و همه اینها به هم مربوط است. نکته بعدی در تکمیل مسئلهای که مطرح شد این است که همان چهار درصدی که مردم سپردهگذاری میکنند نسبت به مصرف منابع ما 66.45 درصد است در حالی که به طور قانونی سیستم بانکی تا 85 درصد باید پرداخت تسهیلات داشته باشد، در نظر بگیرید در این 66 درصد، بانکهای تخصصی کشاورزی و مسکن و صنعت و معدن که ممکن است چند صد درصد پرداخت کرده باشند هم هستند و تسهیلات تکلیفی دارند. بنابراین نشان میدهد که با وجود این که ما کاهش سپردهگذاری داشتهایم همین سپردههای اندک نیز در استان سرمایهگذاری نمیشود و ما فرار منابع بانکی از استان خراسان رضوی را داریم. بر اساس گزارش ها ماه گذشته 252 هزار میلیارد تومان مانده مؤثر منابع استان بوده است. شاخص بعدی تراز تجاری است؛ آخرین گزارشی که ما داریم به لحاظ ارزش تراز تجاری استان در هفت ماه 10 درصد منفی هستیم نسبت به هفت ماه سال قبل که طبیعی است علت اصلی آن این است که حذف ارز ترجیحی کالاهای ما را برای کشورهای هدف گران کرده است، عمدۀ بازار خراسان، افغانستان بوده است یا کشورهای آسیای میانه و عمدۀ کالاهایی هم که برده میشده مواد غذایی یا اقلامی بوده است که ارز ترجیحی بر آنها تأثیرگذار است.
خراسان: یکی از مهم ترین شاخص هایی که همواره مقایسه آن با دیگر کشور ها در تحلیل عدالت اقتصادی موثر بوده و این که دولت ها برای این که نشان دهند چه میزان به منظور کاهش آن گام برداشته اند «ضریب جینی» است، تغییرات ضریب جینی استان در چند سال اخیر چگونه بوده است؟
جمشیدی: در سه سال گذشته، ضریب جینی در نقاط شهری استان این گونه بوده است؛ در سال 1398 33/0 و در کشور 38/0 بوده ، در سال 1399 استان 33/0 و کشور 38/0 و در سال 1400 استان 34/0 و کشور 37/0 بوده. در نقاط روستایی، سال 98 استان 31/0 و کشور 35/0، در سال 99 استان 33/0 و کشور 36/0، در سال 1400 استان 33/0 و کشور 36/0 بوده. و در کل (جمع خانواده شهری و روستایی در استان) در سال 98 استان 35/0 و کشور 4/0، در سال 99 استان 35/0 و کشور 4/0، سال 1400 استان 35/0 و کشور 39/0 بوده است.
خراسان: تحلیل این داده ها چگونه است وضعیت مطلوب ضریب جینی چه میزان است؟
جمشیدی: مطلوب این است که ضریب جینی صفر باشد. ضریب جینی بر این مبناست که درآمد خانوارها را بر مبنای کمترین درآمد به بیشترین درآمد مرتب میکنند، جمع این درآمدها صد در صد در نظر گرفته میشود هر چه تفاوت این درآمدها کمتر باشد ضریب جینی به سمت صفر میل خواهد کرد. بنابراین این ضریب هر چه کمتر باشد نشاندهندۀ توزیع برابر درآمدی بین خانوارهاست. علاوه بر آن ما آمار دیگری هم داریم از 20 درصد ثروتمند به 20 درصد فقیر جامعه، در خراسان رضوی این نسبت در سال 98؛ 05/6 بوده است، در سال 99، 25/6 و در 1400؛ 6.31 شده است که نشان میدهد تفاوت درآمد رو به افزایش است. در حالی که این شاخص برای کشور در سال 1400؛ 94/7 بوده است و نشان دهنده این است که در کشور توزیع نابرابرتر است و 20 درصد ثروتمند کشور نسبت به 20 درصد فقیر کشور وضعیت بالاتری دارند.
خراسان: تحلیل شما از 5 شاخص اقتصادی که ارائه شد چیست و وضعیت اقتصادی استان چگونه است؟
جمشیدی: تورم استان مانند کشور است، اشتغال استان نسبت به کشور بهتر است، سهم استان در تولید ناخالص به نسبت جمعیت بدتر است و به صورت کلی پایه اقتصادی استان ضعیف است.
خراسان: آخرین وضعیت تخصیص اعتبارات بودجه و سفر ریاست جمهوری برای خراسان رضوی چگونه است؟
جمشیدی: بودجه عمرانی استان در 1401 که به استان ابلاغ شده دو هزار و 842 میلیارد تومان است که نسبت به سال گذشته 25.8 درصد رشد داشته است. میانگین تخصیص این عدد در هفت ماه و نیم گذشته 12 درصد به مبلغ 346 میلیارد تومان است یعنی کل پولی که در این هفت ماه به استان داده شده است 346 میلیارد از آن دو هزار و 842 میلیارد تومان بوده است و 2909 پروژه با این اعتبارات پیشبینی شده که عملیات اجرایی آن انجام شود، از این اعتبارات دو هزار و 179 میلیارد تومان اعتبارات پیوست قانون است که تخصیص آن 13.1 درصد است، استانیها هزار و 264 میلیارد تومان است و تخصیص آن 20 درصد است، تملک استانی که در واقع پول نمایندگان است 270 میلیارد تومان است که تخصیص آن فعلا صفر بوده است، سه درصد نفت و گاز معادل 548 میلیارد تومان داریم که تخصیص آن 4.7 درصد است و 96 میلیارد تومان هم در ستون جداگانه داریم که تخصیص آن نیز صفر است و از این اعتبارات هزار و 264 میلیارد تومان، 200 میلیارد تومان هم برای ایجاد زیرساختهای زیارت است که برای اولین بار به بودجه استانی اضافه شده است و ما در تلاشیم ردیف جداگانهای برای آن در نظر گرفته شود. 724 میلیارد تومان هم دیگر ردیفهای اعتباری ماست که 8.4 درصد تخصیص این مبلغ است و سر جمع آن همان طور که عرض کردم معادل دو هزار و 842 میلیارد تومان خواهد بود.
خراسان: وضعیت تخصیص اعتبارات سفر ریاست جمهوری به استان چگونه است؟
جمشیدی: 31 هزار و 654 میلیارد تومان مجموع مصوبات سفر دکتر رئیسی برای سه سال 1401 تا 1403 است که در قالب 186 مصوبه به استان ابلاغ شده است از این عدد 9 هزار و 664 میلیارد تومان تعهدات سازمان برنامه و بودجه کشور است که برای سه سال باید انجام دهد 606 میلیارد تومان هم سازمان مدیریت و برنامهریزی متعهد شده است کمک کند برای اجرا و تأمین اعتبار مصوبات سفر و از این مبلغ 425 میلیارد تومان آن مربوط به تعهدات سال 1401 استان بوده است که 100میلیارد آن را پیشبینی اعتبار کردهایم و منتظریم با توجه به تخصیصی که به استان داده می شود، ابلاغ کنیم. دیگر تعهدات تا 31 هزار و 654 میلیارد تومان مربوط میشود به تعهدات دیگر دستگاههای اجرایی، نهادهای حمایتی، وزارت نفت، ستاد اجرایی فرامین حضرت امام، بنیاد مستضعفان، صندوق کارآفرینی و سرمایهگذاری و تسهیلاتی که 8 هزار و 149 میلیارد تومان باید در حوزه اشتغال و سرمایهگذاری بخش خصوصی در نظر گرفته شود.
علاوه بر این اعدادی که گفته شد یک میلیارد و 334 میلیون دلار و 45 میلیون یورو نیز باید سرمایهگذاری ارزی به این سرمایه ریالی اضافه شود. از 9 هزار و 664 میلیارد تومان تعهدات سازمان برنامه و بودجه، چهار هزار و 112 میلیارد تومان را در 1401 متعهد است که تأمین اعتبار کند تقریبا 50 درصد آن امسال باید تأیید اعتبار شود و بقیه آن برای دو سال بعدی است از این مبلغ آن چه تا کنون محقق شده است هزار و 440 میلیارد تومان بوده است، 650 میلیارد تومان به صورت نقدی است و 790 میلیارد تومان آن اسناد خزانه اسلامی برای سال 1404 است.
در ادامه به تناسب تخصیص اعتبارات پرداختیم که بنا بر صلاحدید رئیس سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان شاید وقتی دیگر آن را منتشر کنیم.
هیچ کارشناسی نمیگوید توزیع اعتبار بر اساس جمعیت انجام شود
خراسان: کارشناسان و مدیران استان همواره معتقد هستند که سهم استان از بودجه با سهم استان از جمعیت کشور سازگار نیست و به نوعی بی عدالتی بودجه ای می شود این موضوع تا چه اندازه دقیق است؟
جمشیدی: توزیع اعتبار در استان و کشور بر اساس یک مدل انجام میشود، این مدل دهها و صدها متغیر دارد، هیچ کارشناسی نمیگوید توزیع اعتبار را بر اساس جمعیت انجام میدهد الان 52 درصد جمعیت در شهرستان مشهد است در حالی که حداکثر 22.3 درصد بودجه به مشهد اختصاص مییابد. برای توزیع پول نیازمند شاخصهای توزیع آن بخش هستیم و بر اساس توسعه است، ما نیز برای تعیین سهم 400 شاخصه داریم. آن چه در مشهد با آن روبه رو میشویم یک شهر بسیار برخوردار داریم با یک حاشیه بسیار کمبرخوردار، کشور شاخصها را استانی در نظر میگیرد این برخورداری مرکز شهر، کم برخورداری حاشیه را میپوشاند و محرومیتها را آن طور که وجود دارد، نشان نمیدهد در نتیجه بسیاری از شاخصها خراسان را برخوردار نشان میدهد ولی در عمل غیربرخورداری مشهود است و 40 درصد مشهد حاشیهنشین هستند.
به لحاظ اقتصادی اگر ما برای توسعه استان 100 واحد پول نیاز داشته باشیم از همان 220 هزار میلیارد تومان رشد اقتصادی که پیشبینی کردهایم، سهم دولت از این عدد 20 درصد است، 80 درصد آن به دولت و سازمان مدیریت ربطی ندارد در این 20 درصد، 15درصد اعتبارات ملی است و پنج درصد استانی است، ما داریم درباره پنج درصد منابع مورد نیاز برای توسعه استان صحبت میکنیم و 80 درصد دیگر به شرکتها و مؤسسات و بخش خصوصی مربوط است.
خراسان: مهم ترین مطالبات استان در لایحه بودجه 1402 کدام اند؟
جمشیدی: به نظر من مهمترین مطالبه ارتقای سهم بودجه استان از استانهای کشور است، چیزی که الان حدود پنج درصد است باید ارتقا یابد تا بتوانیم سهمی را متناسب با شاخصهای مان داشته باشیم، اصراری هم بر سهم جمعیت نداریم ولی اگر در جایی عقبماندگی داریم، تأمین است. البته باید بگویم اعتباراتی به استان داده میشود، اما ما اجازۀ تأمین اعتبار برای همۀ حوزهها را نداریم اعتبارات کشور دو دسته است، اعتبارات ملّی و استانی، کل 31 استان، 30 درصد بودجه عمرانی کشور را دریافت میکند و 70 درصد بودجه عمرانی کشور ملی است و سهم ما از آن 30 درصد پنج درصد است، بنابراین بسیاری از عقب ماندگیهایی هم که در بعضی حوزهها داریم از منابع استانی قابلیت تحقق ندارد مانند تخت بیمارستانی یا ساخت بیمارستان، مدارس، طرح هادی، سرانههای ورزشی که غیراستانی است، آزادراه، بزرگراه و ... بسیار زیاد عقب ماندگی داریم و عمده مطالبات ما در حوزه اعتبارات ملی است و به شدت هزینهبر هم هستند.
عقب ماندگی استان در تخصیص اعتبارات سفر رئیس جمهور
خراسان: این گفته صحت دارد که درصد تخصیص اعتبارات سفر ریاست جمهوری دیگر استان ها از استان خراسان رضوی بیشتر و جلوتر است؟
جمشیدی: با یک توضیح درست است. استانهایی که سفرشان در سال قبل انجام شده است تمام تعهدات سال 1400 خود را دریافت کردهاند، حتی اگر از تعهدات سال 1401 هیچ چیزی نگرفته باشند هم از ما جلوتر هستند، اما استانهایی که امسال سفر استانی داشتهاند همه در یک مرحله هستند و همه 30 درصد تعهدات را دریافت کردهاند.
خراسان: تدوین برنامه هفتم توسعه استان و سند آمایش سرزمینی در چه وضعیتی است؟
معاون برنامهریزی سازمان مدیریت و برنامهریزی: هم اکنون در کشور گفت وگو با استانها برای طرح مسائل در برنامه هفتم در حال انجام است، اما در بحث آمایش سرزمینی که اشاره شد؛ آمایش سرزمینی برنامه بلند مدتی است که قطعیت یافته است یک سند برای سطح ملی داریم و جایگاه استانها به نوعی در آن سند مشخص شده است و برای هر استان به نوعی یک سند آمایش استانی داریم که اولویتهای توسعه در بلند مدت، جهتگیریها و سیاستهایی که باید در هر استان دنبال شود حتی در سطح ملی تأثیرگذار باشد در برنامه هفتم در آن جا مشخص شده است، البته ما در استان هم مشغول به روزنگاری و به روزرسانی سند آمایش سرزمین هستیم و سندی که مربوط به استان خراسان است از مطالعاتی که در سال 1393 به تصویب شورای عالی برنامهریزی رسیده است افق سرزمین نیز مربوط به 1404 است.
![](/resource/images/comment-top.png)
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.
![](/Resource/images/titrbullet.png)
تعداد بازدید : 0
![](/resource/images/comment-top.png)
ضمن تشکر از بیان دیدگاه خود به اطلاع شما رسانده می شود که دیدگاه شما پس از تایید نویسنده این مطلب منتشر خواهد شد.
دیدگاه ها ویرایش نمی شوند.
از ایمیل شما فقط جهت تشخیص هویت استفاده خواهد شد.
دیدگاه های تبلیغاتی ، اسپم و مغایر عرف تایید نمی شوند.