شهر ملی سنگ فیروزه چشم انتظار حمایت
معدن شهرستان فیروزه با قدمتی ۷۰۰۰ ساله دارای شهرتی جهانی است که آوازه آن به دورترین نقاط جهان رسیده است. شهرستان فیروزه با داشتن ثروتی عظیم و پنهان در دل کوه، از داشتن شهرک تخصصی سنگ های قیمتی محروم است. نبود صنایع تبدیلی، بازارچه، دانشکده تخصصی مرتبط و نبود اقامتگاهی مناسب برای گردشگران و حضور نداشتن در بازارهای جهانی، موانع رونق اقتصادی صنعت جواهرات در شهرستان شده است. در این گزارش به بررسی این مشکلات می پردازیم.
کمبود مواد اولیه ساخت زیورآلات در شهرستان
فاطمه کرمانی یکی از کارآفرینان و هنرمندان حوزه تراش سنگ، تابلو فیروزه و زیورآلات، در گفتوگو با خبرنگار خراسان با اشاره به کمبود امکانات در این صنعت می گوید: اینمنطقه محروم از شهرک تخصصی سنگ های قیمتی، بازارچه و مجتمع فروش است و با کمبود اعتبارات و نبود اقامتگاهی مناسب برای گردشگران مواجه است. برای تامین مواد اولیه همچون رکاب برای زیورآلات، چسب مخصوص و قاب برای تابلو فیروزه و... به ناچار باید به نیشابور یا مشهد مراجعه کنیم و این مسئله، موجب افزایش هزینه ها و گاهی اوقات باعث دلسردی هنرمندان می شود.
فضلیانی مدیرعامل شرکت تعاونی معدن نیز گفت: صنعت فیروزه یک صنعت در حال رشد بود؛ اما متأسفانه اولین تاثیر منفی کرونا روی گردشگری بود که ورود گردشگر خارجی و گردشگر داخلی را با مشکل مواجه کرد. در نتیجه یکی از بازوهای فروش فیروزه را قطع و ضربه بسیار شدیدی به صنعت فیروزه وارد کرد؛ ولی خدا را شکر هماکنون وضعیت به حالت عادی برگشته است.
وی درباره اقداماتی که تاکنون در قالب اشتغال ،گردشگری و اقتصاد در راستای شهر ملی سنگ فیروزه انجام گرفته است، گفت: در زمینه فیروزه و سنگ های قیمتی چند موضوع مهم مطرح است؛ موضوع بازرگانی، خرید و فروش، مبحث مرتبط با گردشگری ، اقتصاد و اشتغال مرتبط با سنگ های قیمتی و فیروزه.
فضلیانی در ادامه بیان کرد: اقدامات خوبی در حوزه اشتغال انجام شده است، کل صنعت فیروزه در سطح خراسان رضوی ۲۰هزار نفر شاغل دارد که آمار بسیار مطلوبی محسوب می شود؛ اکنون در حوزه بازرگانی داخلی در بین استانهای دیگر گسترش یافته ،ولی موضوعی که مدنظر است، بازرگانی خارجی و گردشگری است که نیاز به توسعه دارد. با وجود اینکه فیروزه ایرانی در دنیا شناخته شده است، ولی در بازارهای جهانی سهم اندکی داریم.
دکتر فضلیانی در ادامه متذکر شد: بحث بازاریابی موثر از نکات مهمی است که باید به آن پرداخت و بدین معناست که برای هر بازار هدف ،نوع جواهر ،نوع تراش و نوع مصنوعاتی که برای فروش تعیین می کنند بسیار متفاوت از بازارهای جهانی است و هر جای دنیا نوع خاصی از تراش را می پسندند. دومین مسئله ،موضوع کیفیت سنجی و برند سنگ فیروزه مدنظر است و بهطور کلی براساس فرمول شیمیایی، پارامترهای علمی ، مستندات و پژوهش های بنیادی ،مقالات و دلایل علمی که در دنیا مرسوم است، باید در پی برندینگ سنگ فیروزه باشیم.
حضور نیافتن در نمایشگاه های بین المللی
مدیرعامل شرکت تعاونی معدن فیروزه خاطرنشان کرد: یکی از مباحث و از مشکلات مهم در بخش بازرگانی سنگ فیروزه که در صادرات با آن مواجه هستیم، نداشتن ارتباط موثر با بازیگران اصلی بازار جهانی است. با توجه به اینکه در هر صنعتی بورس وجود دارد ولی متاسفانه ما با آنها ارتباطی نداریم و در نمایشگاه های بین المللی حضور نداریم و در ارتباط با کنشگرهای جهانی و شرکت در غرفه های بین المللی سهمی در بازارهای جهانی نداشتیم .در زمینه صنایع دستی و گردشگری، اقدامات خوبی انجام گرفته ،امروزه صنایع دستی مرتبط با فیروزه منحصر به تراش فیروزه و جواهرات نیست؛ بلکه می توان به ظروف مسی فیروزهکوبی،تابلوها،زیورآلات، تابلو خط و صنایع تلفیقی فیروزه، چوب و سنگ اشاره کرد که مشکل بازار فروش دارند .
فضلیانی درباره گردشگری و فضای توریستی معدن فیروزه گفت:از سال ۹۰ تاکنون شرکت تعاونی معدن فیروزه در مباحث زیرساختی شامل جاده آسفالته ،گازرسانی ،آبرسانی و اینترنت پرسرعت وارد عمل شده و به طور صد در صد انجام گرفته است. تکمیل سالن کنفرانس با ظرفیت ۱۵۰ نفر در حوزه مجتمع گردشگری، ۴ واحد اقامتی با سالن پذیرایی، تاکنون ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است و تاپایان امسال به بهره برداری میرسد؛ ولی موانع برای کسب مجوز گردشگری و مباحث بیمهای گردشگر همچنان وجود دارد و بر اساس قانون مجوز گردشگری از وزارت به لحاظ قانونی باید یا صاحب ملک باشیم یا اجاره کرده باشیم ولی معادن به لحاظ قانونی نه مستاجرند و نه مالک،
بلکه ما بهره بردار هستیم. در تلاشیم مسائل از طریق قانونی برطرف شود تا شاهد حضور گردشگران خارجی در معدن فیروزه باشیم.
نبود دانشگاه مرتبط با صنعت جواهرسازی
وی تصریح کرد: امروزه در تمام دنیا به سمت رشته های تحصیلی میان رشته ای و نزدیک به بازار کار روی می آورند تا بلافاصله با ورود به بازار کار مرتبط، ایجاد ثروت شود.
با توجه به نبود دانشگاه در فیروزه پیگیری های زیادی با دانشگاه دولتی نیشابور صورت گرفته که واحدهای درسی مرتبط با این صنعت در حوزه زمین شناسی، معدن و اکتشاف مورد تایید قرار گیرد؛ هماکنون درباره رشته کارشناسی ارشد گوهرشناسی، موافقتهایی انجام شده که در بهمن امسال در سطح فوق لیسانس دانشجو پذیرفته می شود.
دکتر فضلیانی بیان کرد: به منظور حمایت از هنرمندان فیروزه تراش ۱۵تن سنگ خام را به صنف اتحادیه فیروزه تراشان اختصاص دادیم تا در بین اعضای هنرمندی که پروانه کسب فعال با کد اقتصادی و مدرک فنی و حرفهای مرتبط دارند توزیع شود و این امر همچنان ادامه دارد.
پیگیری برای ایجاد یک مرکز فروش با برند شهرستان
مهدی باغیشنی فرماندار شهرستان فیروزه نیز می گوید : سنگ فیروزه یک ثروت ملی است و باید ارزش و بهای آن حفظ شود. با احداث شهرک تخصصی گوهرشناسی، تقویت گردشگری و جذب گردشگر،حمایت از هنرمندان این صنعت و ایجادمجتمع فروش می توان جان تازه ای را به اقتصاد و اشتغال شهرستان بخشید.
همچنین باتوجه به اینکه شهرستان فیروزه در نزدیکی مشهد مقدس واقع شده است و سالانه چند میلیون زائر و گردشگر از ورودی جاده حسن آباد شهرستان فیروزه گذر می کنند، در پی ایجاد یک مرکز فروش با برند شهرستان فیروزه هستیم تا موجب رونق اقتصادی منطقه شود. همچنین پیگیر احداث پارک علم و فناوری و کلینیک تخصصی سنگ مرغوب با کدگذاری و شناسنامهدار هستیم.
فرماندار فیروزه تصریح کرد: ثبت اولین اتحادیه فیروزه تراشی در کشور به نام شهرستان فیروزه، افزایش استخراج تولیدات سنگ خام از ۴۵ تن به ۶۰ تن در سال و اختصاص ۱۵ تن سهمیه سنگ فیروزه به منظور حمایت از هنرمندان فیروزه تراش عضو اتحادیه شهرستان است و تخصیص تسهیلات به هنرمندان برای رونق این صنعت،آموزش های مرتبط و منجر به شغل، و راه اندازی کارگاه های رکاب سازی نیز به منظور بهبود رونق اقتصادی شهرستان است .
همچنین ثبت شهر ملی سنگ فیروزه از طریق وزارت میراث فرهنگی و گردشگری به شهرستان فیروزه هویت بخشید و تلاش ما بر این است که این ثبت، آورده و خروجی مثبتی را برای اقتصاد شهرستان به همراه داشته باشد.
برقراری بیمه برای هنرمندان
مدیر نمایندگی میراث گردشگری و صنایع دستی فیروزه نیز اظهار کرد: در شش ماه دوم سال ۱۴۰۰،مبلغ یکمیلیارد و پانصد میلیون تومان به ۴۰ نفر از هنرمندان صنایع دستی شهرستان تسهیلات ۴ درصد مشاغل خانگی پرداخت شد.ابراهیمنیا در ادامه افزود:همچنین امسال تعداد ۵۰ مجوز مشاغل خانگی و تولید انفرادی صادر شد و با پیگیری های انجام شده ۵۱ نفر از هنرمندان صنایع دستی شهرستان به وزارت میراث فرهنگی برای برقراری بیمه تامین اجتماعی معرفی شدند که در دست اقدام است.ابراهیم نیا تاکید کرد: از ابتدای امسال تسهیلات خوبی از محل تبصره ۱۸ وزارت میراث فرهنگی و وزارت کار با سود ۶ تا ۱۰ درصد برای هنرمندان درنظر گرفته شده که مورد استقبال قرار گرفته و در حال ثبت نام و بررسی طرحها هستیم.در سفر هیئت دولت، یکی از مواردی که مورد تقاضای مسئولان شهرستان بوده ، راه اندازی یکمرکز موزه تخصصی سنگ فیروزه بوده که درخواست اعتبار شده که این مرکز بهصورت نیمه دولتی و نیمه خصوصی در حوزه گردشگری اداره خواهد شد و همچنین برای احداث مرکزی برای آموزش، تولید و مجتمع فروش پیگیری های خوبی از طریق فرمانداری شده است.